Akasya

  • Akasya
  • Akasya
  • Akasya
  • Akasya
  • Akasya
  • Akasya
  • Akasya
  • Akasya
  • Akasya
  • Akasya
  • Akasya

Ağaç | 2-6 m | 4-5 Aylar | Na | Zamkı

Akasya Gummi-Akazie Acacia Senegal WILLD.
Zamk Akasya Syn: Acacia verek GUILL.
Arap Zamkı rupestris STOCKS.
Arabistan Zamkı Mimosa Senegal L.
Tıbbi Zamk senegalensis LAM.
Hakiki Akasya
Senegal Akasya
Sudan Akasyası

Familyası: Mimozagillerden, Mimosengewâchse, Mimosaceae

Drugları: Arap Zamkı; Acaciae gummi (Gummi arabicum)
Akasyanın gövdesinde (çizme, delme veya soyma) meydana gelen cam gibi kristallerden elde edilen zamk ilaç yapımında ve şekerlemede kullanılır. 

Giriş: Akasya Mimozagillerin (Kostumlugiller) bir alt grubu olup bu grupta 900 Akasya türü mevcuttur. Bunların en önemlileri; Zamk Akasyası; Acacia Senegal, Kaşu Akasyası; Acacia catechu, Aroma Akasyası; Acacia farnesiana ve Sahte Akasyayı; Robinia psedocacia’ı sayabiliriz. Akasyadan elde edilen zamkın tıbbi maksatla kullanılması binlerce yıl eskiye dayanır. Çok eskilerden belli şeker, tutkal, boya maddesi, draje ve bazı maddelerin yapımında ana katkı maddesi olarak kullanılmıştır. İsminden de anlaşılacağı gibi bu bitki Senegal ve Sudan gibi Sahranın etrafındaki ülkelerde yetişir. Yani tropik bir bitkidir. 

Botanik: Boyu 2-6m arasında, gövdesinin çapı 10-25cm arasında, ağacın dalları ve yaprakları geriden bitkiye şemsiye görünümü verir. Kanat yaprakları 3-5kanatçıktan oluşur ve her kanatçıkta 10-15yaprak¬çık bulunur ve her bir yaprakçık 0,5cm uzunluğunda, grimsi yeşil renklidir. Çiçekleri takriben 10cm uzunluğundaki sap üzerine dikilmişlerdir. Çiçekleri beyaz renkli, kupa yaprakları kapak şeklinde, taç yaprakları mızrak şeklindedir. Meyveleri fasulye kapçığı şeklinde olup 10cm uzun¬luğunda ve içinde 5-6esmer tohum bulunur.

Hasat zamanı: Sudan’da özel yetiştirilen Zamk Akasya ağaçların¬dan 3-12yaşları arasında olanların gövdesinde 3-6cm eninde 40-70cm uzun-luğunda hafif eğimli kabukları kesilir. Şubat ve Mart aylarında bu işlem yapıldıktan sonra havalar ısındıkça soyulan kabuğun yerine ağaç yeni kabuk yapmak için, bitkinin bu kısmından sarımsı beyaz veya kırmızımsı bir sıvı akar ve bu sıvı havada sertleşerek 1-4cm çapında küre, damla veya böbrek şeklinde cam gibi parlak kristaller oluşur. Bu kristal küreler her hafta toplanarak gelişmiş ülkelere satılır. 

Birleşimi: Kristallerin birleşiminde;
a) %85 Heteropolisakkarozlar (karışık polisakkarozlar) oluşur. Bu da %38 Arabinozlar, %32 Galaktozlar, %12 Rhamnozlar ve %18 Glukuron asitten meydana gelir. Bu heteropolisakkaroz 260.000-1.160.000 sakkarozdan meydana gelir.
b) Ayrıca Tanin, Protein, Vitamin ve Mineraller içerir.

Tesir şekli: İshali önleyici, göğüs yumuşatıcı, mide ve bağırsakları ısıtıcıdır. 

Kullanılması: Günümüzde doğal veya kimyasal ilaçların yapımında ana katkı maddesi olarak kullanılır. Bunların başında öksürük pastilleri, öksürük şekerleri, emme şekerleri, haplar, drajeler, kapsüller ve şurup-larda ana katkı maddesi, yapıştırıcı veya sertleştirici olarak kullanılır. Zamk alkolde, eterde çözülmezken, bir kat suda tutkal gibi ve iki kat suda jel gibi olur. Püskürtme usulü (gummi arabicum desenzymatum) Arap Zamkının enzim yapısı değiştirilir ve sulandırılan Arap Zamkı su buharı damıtılınca geride ince bir toz kalır. Bu Arap Zamkının bu toz hale gelmiş şekli ısıya karşı daha dayanıklı olduğundan ilaç sanayinde kullanılır.

Bir cevap bırakın